تفاوت اصلی این روش‌ها در زمان‌بندی است: در ایمپلنت فوری پایه در همان جلسه‌ی کشیدن دندان کاشته می‌شود و گاهی تاج موقت هم ظرف یک هفته روی آن قرار می‌گیرد. در ایمپلنت یک‌مرحله‌ای پایه از روز جراحی از لثه بیرون است و جراحی دوم لازم نیست. در ایمپلنت دومرحله‌ای پایه زیر لثه پنهان می‌ماند و چند ماه بعد با یک جراحی کوچک باز می‌شود.
«ایمپلنت در یک جلسه» یعنی کاشت پایه و گاهی نصب دندان موقت در یک روز؛ تاج دائم تقریباً همیشه پس از جوش خوردن پایه با استخوان ساخته می‌شود. اینکه کدام روش برای شما مناسب است، فقط پس از معاینه و تصویربرداری از استخوان مشخص می‌شود.
| سؤال | پاسخ کوتاه |
|---|---|
| ایمپلنت فوری یعنی چه؟ | کاشت پایه در جلسه‌ی کشیدن دندان (کاشت فوری) و/یا نصب تاج موقت ظرف یک هفته (بارگذاری فوری). |
| یک‌مرحله‌ای و دومرحله‌ای چه فرقی دارند؟ | در یک‌مرحله‌ای پایه از اول بیرون لثه است؛ در دومرحله‌ای زیر لثه می‌ماند و بعداً با جراحی کوچک باز می‌شود. |
| کدام بهتر است؟ | روش «بهتر» برای همه وجود ندارد؛ مرورهای کاکرین در بیماران مناسب تفاوت قطعی در شکست ایمپلنت نشان ندادند. |
| ایمپلنت در یک جلسه کامل می‌شود؟ | نه؛ در یک جلسه حداکثر پایه و دندان موقت ممکن است، تاج دائم چند ماه بعد. |
| چه کسی کاندید ایمپلنت فوری نیست؟ | کسی که عفونت فعال، دیواره‌ی استخوانی آسیب‌دیده یا استخوان ناکافی برای ثبات اولیه‌ی پایه دارد. |
| پرداخت | امکان پرداخت اقساطی ۴ ماهه با ۳۰٪ پیش‌پرداخت. |
انواع روش‌های کاشت ایمپلنت از نظر زمان‌بندی
وقتی از «انواع ایمپلنت» صحبت می‌شود، معمولاً دو موضوع جدا با هم قاطی می‌شوند:
- زمان کاشت پایه نسبت به کشیدن دندان (فوری یا با تأخیر)؛
- زمان بارگذاری، یعنی چه موقع دندان (موقت یا دائم) روی پایه بسته می‌شود.
علاوه بر این، یک‌مرحله‌ای یا دومرحله‌ای بودن به این برمی‌گردد که پایه در دوره‌ی ترمیم زیر لثه بماند یا نه. این سه انتخاب از هم مستقل‌اند؛ مثلاً ممکن است ایمپلنتی فوری کاشته شود اما دومرحله‌ای و بدون دندان موقت ادامه پیدا کند.
زمان کاشت پس از کشیدن دندان (طبقه‌بندی ITI)
اجماع انجمن بین‌المللی ایمپلنتولوژی (ITI) در سال ۲۰۰۴ زمان کاشت پایه پس از کشیدن دندان را در چهار نوع تعریف کرد:
| نوع | زمان کاشت | وضعیت محل کشیدن |
|---|---|---|
| نوع ۱: کاشت فوری | همان جلسه‌ی کشیدن دندان | بدون ترمیم بافت |
| نوع ۲: کاشت زودهنگام با ترمیم لثه | معمولاً ۴ تا ۸ هفته بعد | لثه بسته شده، استخوان هنوز ترمیم نشده |
| نوع ۳: کاشت زودهنگام با ترمیم نسبی استخوان | معمولاً ۱۲ تا ۱۶ هفته بعد | بخشی از حفره با استخوان پر شده |
| نوع ۴: کاشت دیرهنگام | معمولاً بیش از ۶ ماه بعد | محل کاملاً ترمیم شده |
زمان بارگذاری (نصب دندان روی پایه)
مرور کاکرین (۲۰۱۳) و اجماع ITI در سال ۲۰۱۸ بارگذاری را این‌طور تعریف کرده‌اند: فوری ظرف یک هفته پس از کاشت، زودهنگام بین یک هفته تا دو ماه و معمول (متعارف) پس از دو ماه.
ایمپلنت فوری چیست و برای چه کسی مناسب است؟
«ایمپلنت فوری» در زبان روزمره به دو چیز گفته می‌شود: کاشت فوری (پایه در همان جلسه‌ی کشیدن دندان در حفره‌ی دندان قرار می‌گیرد) و بارگذاری فوری (تاج موقت ظرف چند روز روی پایه بسته می‌شود). این دو ممکن است با هم یا جدا انجام شوند.
مزایای ایمپلنت فوری
- کمتر شدن تعداد جراحی‌ها و کوتاه‌تر شدن کل دوره‌ی درمان؛
- کوتاه شدن دوره‌ی بی‌دندانی، که به‌ویژه در دندان‌های جلو اهمیت دارد؛
- طبق مرور کاکرین درباره‌ی ایمپلنت در حفره‌ی تازه‌ی کشیدن دندان، نتیجه‌ی زیبایی ممکن است بهتر باشد.
محدودیت‌ها و ریسک‌ها
- همان مرور کاکرین گزارش کرد که ایمپلنت‌های فوری ممکن است در معرض خطر بیشتری از شکست و عارضه نسبت به روش با تأخیر باشند؛ هرچند شواهد برای نتیجه‌گیری قطعی کافی نبود.
- در ناحیه‌ی جلو، اگر دیواره‌ی استخوانی جلوی ریشه نازک یا آسیب‌دیده باشد، خطر تحلیل لثه و استخوان و مشکل زیبایی بیشتر است. به همین دلیل اجماع‌های ITI کاشت فوری را برای شرایط مناسب و با انتخاب دقیق بیمار پیشنهاد می‌کنند.
- برای بارگذاری فوری، پایه باید در لحظه‌ی کاشت ثبات اولیه‌ی کافی داشته باشد؛ این را فقط حین جراحی می‌توان سنجید.
چه کسی معمولاً کاندید ایمپلنت فوری نیست؟
- وجود عفونت فعال و چرکی در محل دندانی که کشیده می‌شود؛
- آسیب جدی یا از دست رفتن دیواره‌ی استخوانی اطراف ریشه؛
- استخوان کافی نبودن در عمق یا اطراف حفره برای محکم شدن پایه؛
- عوامل خطر کنترل‌نشده مثل دیابت کنترل‌نشده، سیگار زیاد یا بیماری فعال لثه؛
- دندان‌قروچه‌ی شدید، که فشار زیادی روی دندان موقت وارد می‌کند.
ایمپلنت یک‌مرحله‌ای و دومرحله‌ای چه فرقی دارند؟
این تقسیم‌بندی به این مربوط است که پایه در دوره‌ی جوش خوردن با استخوان زیر لثه بماند یا نه.
| ویژگی | ایمپلنت یک‌مرحله‌ای | ایمپلنت دومرحله‌ای |
|---|---|---|
| وضعیت پایه پس از جراحی | پایه یا هیلینگ از لثه بیرون است | پایه کاملاً زیر لثه بسته می‌شود |
| تعداد جراحی | یک جراحی | جراحی کاشت + جراحی کوچک دوم برای باز کردن پایه |
| مزیت اصلی | حذف جراحی دوم و کوتاه‌تر شدن مراحل | محافظت از پایه در دوره‌ی ترمیم؛ مناسب‌تر در کنار پیوند استخوان |
| موارد مناسب | استخوان و لثه‌ی کافی، ثبات اولیه‌ی خوب پایه | ثبات اولیه‌ی کم، پیوند استخوان با غشا، سینوس‌لیفت یا شرایط پیچیده |
| محدودیت | در دوره‌ی ترمیم، پایه‌ی بیرون از لثه باید از فشار جویدن دور بماند | یک جلسه‌ی جراحی بیشتر و کمی طولانی‌تر شدن درمان |
مرور کاکرین (اسپوزیتو و همکاران، ۲۰۰۹) که کارآزمایی‌های تصادفی مقایسه‌ی این دو روش را بررسی کرد، تفاوت معنادار آماری در شکست ایمپلنت یا تحلیل استخوان پیدا نکرد. نویسندگان نتیجه گرفتند روش یک‌مرحله‌ای در بیماران مناسب به‌دلیل حذف جراحی دوم ممکن است ترجیح داده شود، اما وقتی پایه ثبات اولیه‌ی مطلوب ندارد یا پیوند استخوان با غشا انجام می‌شود، روش دومرحله‌ای می‌تواند انتخاب بهتری باشد.
ایمپلنت در یک جلسه؛ واقعاً چه کاری در یک روز ممکن است؟
عبارت «ایمپلنت در یک جلسه» زیاد جست‌وجو می‌شود، اما باید آن را دقیق فهمید. استخوان برای یکپارچه شدن با پایه به زمان نیاز دارد و این فرایند را نمی‌توان در یک روز انجام داد.
| در یک جلسه ممکن است (در بیماران مناسب) | در یک جلسه ممکن نیست |
|---|---|
| کشیدن دندان و کاشت پایه در همان جلسه | جوش خوردن کامل پایه با استخوان |
| نصب دندان موقت ثابت روی پایه (بارگذاری فوری) | ساخت و نصب تاج دائم نهایی، در بیشتر موارد |
| در بی‌دندانی کامل، گاهی نصب پروتز موقت ثابت روی چند ایمپلنت | جویدن غذای سفت با دندان موقت در هفته‌های اول |
| پیوند استخوان کوچک هم‌زمان با کاشت، اگر لازم باشد | قول قطعی پیش از جراحی؛ چون ثبات پایه حین جراحی سنجیده می‌شود |
مرور کاکرین درباره‌ی زمان بارگذاری (۲۰۱۳) شواهد قانع‌کننده‌ای از تفاوت مهم بالینی در شکست ایمپلنت یا تحلیل استخوان بین بارگذاری فوری، زودهنگام و معمول پیدا نکرد. اما این نتیجه در بیماران انتخاب‌شده و با ثبات اولیه‌ی بالا به دست آمده و برای همه قابل تعمیم نیست. نویسندگان همان مرور یادآوری کرده‌اند که ثبات اولیه‌ی بالا شرط موفقیت بارگذاری فوری است.
انتخاب روش چطور انجام می‌شود؟
انتخاب بین فوری، زودهنگام یا دیرهنگام و بین یک‌مرحله‌ای یا دومرحله‌ای به چند عامل بستگی دارد:
- معاینه و شرح حال: بیماری‌ها، داروها، سیگار، وضعیت لثه و دندان‌های مجاور و نحوه‌ی جفت شدن دندان‌ها.
- تصویربرداری: در بیشتر موارد CBCT (توموگرافی سه‌بعدی) برای سنجش ضخامت و ارتفاع استخوان، وضعیت دیواره‌ی جلوی ریشه، فاصله تا عصب و سینوس.
- محل دندان و اهمیت زیبایی: در دندان‌های جلو، شکل لثه و استخوان روی نتیجه‌ی ظاهری اثر زیادی دارد.
- نیاز به پیوند استخوان یا سینوس‌لیفت: معمولاً روش را به سمت کاشت با تأخیر یا دومرحله‌ای می‌برد.
- تصمیم نهایی حین جراحی: بر اساس ثبات اولیه‌ی پایه درباره‌ی بستن یا نبستن دندان موقت تصمیم گرفته می‌شود.
توضیح کامل مراحل درمان، عوامل خطر، طول عمر و هزینه را در صفحه‌ی ایمپلنت دندان در کلینیک سپاهان‌شهر بخوانید.
مقایسه‌ی کلی سه روش
| ویژگی | فوری (کاشت و/یا بارگذاری) | یک‌مرحله‌ای با تأخیر | دومرحله‌ای با تأخیر |
|---|---|---|---|
| طول کل درمان | کوتاه‌تر | متوسط | طولانی‌تر |
| تعداد جراحی | کمتر (کشیدن و کاشت با هم) | کشیدن + کاشت | کشیدن + کاشت + باز کردن پایه |
| دوره‌ی بی‌دندانی | کوتاه یا بدون بی‌دندانی | نیاز به دندان موقت متحرک یا ثابت | نیاز به دندان موقت متحرک یا ثابت |
| شرایط لازم | سخت‌گیرانه‌ترین؛ استخوان سالم و ثبات اولیه‌ی بالا | استخوان و لثه‌ی کافی | قابل استفاده در طیف گسترده‌تری از بیماران |
در کلینیک دندانپزشکی سپاهان‌شهر اصفهان، ابتدا معاینه و تصویربرداری انجام می‌شود و سپس گزینه‌های ممکن برای شما، از جمله اینکه ایمپلنت فوری اصلاً ممکن است یا نه، همراه با زمان‌بندی و هزینه‌ی تقریبی پیش از شروع درمان توضیح داده می‌شود. برای سبک‌تر شدن هزینه، ایمپلنت اقساطی به‌صورت ۴ ماهه با ۳۰٪ پیش‌پرداخت و بدون سود امکان‌پذیر است. اطلاعات بیشتر درباره‌ی انواع ایمپلنت و هزینه‌ی تقریبی آن در صفحه‌ی خدمات آمده است.
مراقبت بعد از ایمپلنت فوری یا مرحله‌ای
در هر سه روش، روزهای اول غذای نرم، پرهیز از سیگار و مصرف دارو فقط طبق تجویز توصیه می‌شود؛ با دندان موقت تا پایان دوره‌ی ترمیم غذای سفت نجوید. راهنمای کامل را در مطلب مراقبت‌های بعد از ایمپلنت ببینید.
برای معاینه و بررسی استخوان نوبت بگیرید؛ پیش از هر درمان، روش مناسب، زمان‌بندی و هزینه‌ی تقریبی را توضیح می‌دهیم.
نشانی: اصفهان، سپاهان‌شهر، بلوار غدیر، ساختمان عقیق ۱، طبقه‌ی اول. ساعات کاری: شنبه تا پنجشنبه، ۸ تا ۲۲. تلفن: ۰۳۱-۳۶۵۱۰۶۲۴. مسیر و راه‌های تماس
سؤالات متداول
آیا می‌شود دندان را کشید و همان روز ایمپلنت گذاشت؟
در بیماران مناسب بله. این کار «کاشت فوری» نام دارد و به سالم بودن دیواره‌های استخوانی، نبود عفونت فعال گسترده و امکان محکم شدن پایه بستگی دارد. اگر این شرایط نباشد، معمولاً چند هفته تا چند ماه صبر می‌شود.
ایمپلنت فوری ماندگاری کمتری دارد؟
طبق مرور کاکرین، ایمپلنت فوری ممکن است خطر شکست و عارضه‌ی کمی بیشتری داشته باشد، اما شواهد قطعی نبود. انتخاب درست بیمار نقش مهمی دارد؛ شرایط هر روش در صفحه‌ی خدمات ایمپلنت دندان توضیح داده شده است.
در ایمپلنت یک‌روزه، دندان دائم هم همان روز نصب می‌شود؟
معمولاً نه. آنچه همان روز نصب می‌شود دندان موقت است. تاج دائم پس از جوش خوردن پایه با استخوان، که معمولاً چند ماه طول می‌کشد، ساخته و نصب می‌شود.
جراحی دوم در ایمپلنت دومرحله‌ای سخت است؟
جراحی دوم معمولاً کوچک است و با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود: لثه‌ی روی پایه باز و قطعه‌ی فرم‌دهنده‌ی لثه (هیلینگ) روی آن بسته می‌شود.
کدام روش هزینه‌ی کمتری دارد؟
هزینه بیشتر به نوع و تعداد ایمپلنت، نیاز به پیوند استخوان و نوع تاج بستگی دارد تا به زمان‌بندی. ایمپلنت فوری ممکن است تعداد جلسات را کم کند، اما دندان موقت ثابت هزینه‌ی جداگانه دارد. برآورد دقیق پس از معاینه داده می‌شود.
منابع
- Esposito M, Grusovin MG, Maghaireh H, Worthington HV. Interventions for replacing missing teeth: different times for loading dental implants. Cochrane Database Syst Rev. 2013;(3):CD003878.
- Esposito M, Grusovin MG, Chew YS, Coulthard P, Worthington HV. Interventions for replacing missing teeth: 1- versus 2-stage implant placement. Cochrane Database Syst Rev. 2009;(3):CD006698.
- Esposito M, Grusovin MG, Polyzos IP, Felice P, Worthington HV. Interventions for replacing missing teeth: dental implants in fresh extraction sockets (immediate, immediate-delayed and delayed implants). Cochrane Database Syst Rev. 2010;(9):CD005968.
- Hämmerle CHF, Chen ST, Wilson TG Jr. Consensus statements and recommended clinical procedures regarding the placement of implants in extraction sockets. Int J Oral Maxillofac Implants. 2004;19(Suppl):26-28.
- Morton D, Gallucci G, Lin WS, et al. Group 2 ITI Consensus Report: Prosthodontics and implant dentistry. Clin Oral Implants Res. 2018;29(Suppl 16):215-223.
این مطلب اطلاعات عمومی است و جایگزین معاینه نیست. آخرین به‌روزرسانی: ۱۱ آبان ۱۴۰۵.